Đánh giá rủi ro ISO/IEC 27001:2022: Đánh giá viên xem xét những gì?

Đánh giá rủi ro an toàn thông tin là một trong những nền tảng quan trọng nhất của ISO/IEC 27001:2022. Tổ chức không chỉ cần có Risk Register mà còn phải chứng minh rằng phương pháp đánh giá rủi ro được xác định, áp dụng nhất quán và tạo ra kết quả có thể sử dụng để quyết định cách xử lý rủi ro.

Trong đánh giá chứng nhận, trọng tâm thường không nằm ở việc Risk Register có bao nhiêu dòng mà ở logic từ phạm vi ISMS → rủi ro → xử lý rủi ro → lựa chọn kiểm soát → Statement of Applicability (SoA) → bằng chứng vận hành.


1. Risk Assessment trong ISO/IEC 27001 là gì?

Risk Assessment là quá trình tổ chức nhận diện, phân tích và đánh giá các rủi ro an toàn thông tin theo các tiêu chí đã thiết lập.

Mục tiêu là giúp tổ chức trả lời những câu hỏi như:

  • Thông tin hoặc hoạt động nào có thể bị ảnh hưởng?
  • Điều gì có thể xảy ra?
  • Hậu quả có thể như thế nào?
  • Khả năng xảy ra ở mức nào?
  • Rủi ro có thể chấp nhận hay cần xử lý?
  • Ai chịu trách nhiệm đối với rủi ro đó?

2. Có bắt buộc phải sử dụng một công thức Risk Assessment cụ thể không?

Không.

ISO/IEC 27001 không áp đặt cho tất cả tổ chức một ma trận 3x3, 5x5 hay một công thức tính điểm duy nhất.

Tổ chức cần xác định phương pháp phù hợp với bối cảnh của mình và bảo đảm phương pháp đó tạo ra kết quả nhất quán, hợp lý và có thể so sánh khi đánh giá được thực hiện nhiều lần.

3. Đánh giá viên có quan tâm đến phương pháp Risk Assessment không?

Có.

Một số nội dung có thể được xem xét gồm:

  • Tiêu chí chấp nhận rủi ro;
  • Cách xác định mức độ rủi ro;
  • Cách đánh giá hậu quả;
  • Cách đánh giá khả năng xảy ra;
  • Thang điểm hoặc tiêu chí phân loại;
  • Cách xác định rủi ro cần xử lý;
  • Tần suất và điều kiện kích hoạt việc đánh giá lại.

Điểm quan trọng là phương pháp được mô tả phải phù hợp với cách tổ chức thực sự đang đánh giá rủi ro.

4. Risk Register dài có đồng nghĩa với Risk Assessment tốt?

Không.

Một danh sách hàng trăm rủi ro vẫn có thể chưa hiệu quả nếu nội dung được sao chép từ mẫu, không phản ánh hoạt động thực tế hoặc không hỗ trợ tổ chức ra quyết định.

Ngược lại, một Risk Register có cấu trúc rõ, tập trung vào những rủi ro thực sự liên quan đến phạm vi ISMS và được cập nhật phù hợp có thể mang giá trị quản lý cao hơn.

5. Rủi ro cần liên kết với phạm vi ISMS như thế nào?

Risk Assessment cần phản ánh những hoạt động, thông tin, hệ thống và sự phụ thuộc nằm trong hoặc có ảnh hưởng tới phạm vi ISMS.

Ví dụ, một doanh nghiệp phát triển phần mềm có thể cần xem xét rủi ro liên quan đến:

  • Source code;
  • Customer data;
  • Cloud infrastructure;
  • Privileged access;
  • CI/CD pipeline;
  • Backup và recovery;
  • Third-party libraries;
  • Nhà cung cấp cloud và SaaS;
  • Nhân viên làm việc từ xa.

Nếu một thành phần quan trọng thuộc phạm vi nhưng không xuất hiện trong Risk Assessment, tổ chức cần xem xét liệu việc nhận diện rủi ro đã đầy đủ hay chưa.

6. Risk Owner là ai và vì sao quan trọng?

Risk Owner là người có trách nhiệm và thẩm quyền phù hợp đối với việc quản lý một rủi ro.

Risk Owner không nhất thiết là người trực tiếp thực hiện mọi biện pháp kiểm soát. Tuy nhiên, cần rõ ai chịu trách nhiệm theo dõi và chấp nhận các quyết định liên quan đến rủi ro.

Nếu Risk Register có nhiều rủi ro nhưng không xác định ownership phù hợp, việc theo dõi Risk Treatment rất dễ bị đình trệ.

7. Risk Treatment bắt đầu từ đâu?

Sau khi rủi ro được đánh giá, tổ chức cần xác định cách xử lý phù hợp.

Tùy tình huống, quyết định quản lý rủi ro có thể liên quan đến:

  • Giảm rủi ro thông qua các kiểm soát;
  • Tránh hoạt động tạo ra rủi ro;
  • Chia sẻ hoặc chuyển giao một phần rủi ro;
  • Chấp nhận rủi ro theo tiêu chí của tổ chức.

Các quyết định cần phù hợp với tiêu chí chấp nhận rủi ro và thẩm quyền đã được xác định.

8. Annex A liên quan đến Risk Assessment như thế nào?

Annex A của ISO/IEC 27001:2022 cung cấp một tập hợp 93 kiểm soát tham chiếu.

Sau khi xác định phương án xử lý rủi ro, tổ chức cần xác định các kiểm soát cần thiết và so sánh chúng với Annex A để bảo đảm không bỏ sót những kiểm soát cần xem xét.

Điều này không có nghĩa doanh nghiệp mặc định phải triển khai giống nhau toàn bộ 93 kiểm soát. Việc lựa chọn cần phù hợp với rủi ro, yêu cầu và bối cảnh của tổ chức.

9. Statement of Applicability – SoA liên kết với rủi ro ra sao?

SoA là một trong những đầu ra quan trọng của quá trình xử lý rủi ro.

Đánh giá viên có thể xem xét sự liên kết giữa:

  1. Risk Assessment;
  2. Risk Treatment;
  3. Các kiểm soát được xác định là cần thiết;
  4. Annex A;
  5. Statement of Applicability;
  6. Bằng chứng triển khai kiểm soát trong thực tế.

Nếu các phần này tồn tại độc lập và không thể giải thích mối liên hệ, ISMS có thể trở nên mang tính tài liệu hơn là một hệ thống quản lý rủi ro thực sự.

10. Những dấu hiệu của một Risk Assessment mang tính hình thức

  • Risk Register giống hệt mẫu chung trên Internet;
  • Các phòng ban có cùng danh sách rủi ro;
  • Không thể giải thích cách chấm điểm;
  • Không có Risk Owner rõ ràng;
  • Rủi ro không thay đổi dù hệ thống đã thay đổi;
  • Risk Treatment không liên kết với rủi ro;
  • SoA được lập riêng và không phản ánh Risk Assessment;
  • Các biện pháp xử lý không có bằng chứng vận hành.

11. Khi nào cần đánh giá lại rủi ro?

Ngoài chu kỳ định kỳ do tổ chức xác định, việc đánh giá lại có thể cần thiết khi có thay đổi đáng kể như:

  • Triển khai công nghệ mới;
  • Thay đổi cloud provider;
  • Ra mắt sản phẩm hoặc dịch vụ mới;
  • Xuất hiện lỗ hổng hoặc mối đe dọa mới;
  • Xảy ra sự cố an toàn thông tin;
  • Thay đổi phạm vi ISMS;
  • Thay đổi yêu cầu khách hàng hoặc pháp luật;
  • Thay đổi đáng kể về tổ chức hoặc nhân sự.

12. Đánh giá viên thực sự muốn nhìn thấy điều gì?

Không có một Risk Register duy nhất phù hợp cho mọi doanh nghiệp.

Điều quan trọng hơn là tổ chức có thể chứng minh rằng:

  • Phương pháp được xác định rõ;
  • Phương pháp được áp dụng nhất quán;
  • Rủi ro phản ánh hoạt động thực tế;
  • Có ownership phù hợp;
  • Rủi ro được xử lý và theo dõi;
  • SoA phản ánh các quyết định kiểm soát;
  • Các kiểm soát có bằng chứng vận hành;
  • Rủi ro được cập nhật khi bối cảnh thay đổi.

Đó là lý do Risk Assessment nên được xem như một công cụ quản lý của ISMS, không phải một bảng được tạo riêng để phục vụ ngày đánh giá.

13. Tìm hiểu chứng nhận ISO/IEC 27001:2022

Doanh nghiệp đang chuẩn bị cho đánh giá có thể tìm hiểu thêm về chứng nhận ISO/IEC 27001:2022 và quá trình đánh giá tại NQA Việt Nam.

14. Liên hệ NQA Việt Nam

NQA Việt Nam cung cấp dịch vụ đánh giá chứng nhận và đào tạo liên quan đến ISO/IEC 27001:2022.

Liên hệ NQA Việt Nam để tìm hiểu thêm:

Website: https://nqa.com.vn
Hotline: 0912 300 560
Zalo OA: https://zalo.me/971108120349512276

Nguồn tham khảo

  • ISO/IEC 27001:2022 – Information security management systems — Requirements.
  • ISO/IEC 27002:2022 – Information security controls.
  • NQA – ISO/IEC 27001 Certification and Gap Analysis resources.